De merkonafhankelijke AED leverancier
Welkom bij AEDwijzer
085-8005577
Kort antwoord: Bij verslikking moedig je iemand eerst aan om te hoesten. Lukt hoesten niet meer, dan geef je volgens de richtlijnen van de Nederlandse Reanimatie Raad (NRR) 5 rugslagen en 5 buikstoten, of bij een kind jonger dan 1 jaar 5 rugslagen en 5 borststoten. Raakt het slachtoffer bewusteloos, dan zorg je dat 112 gebeld is en start je de reanimatie. Omdat je buikstoten niet met kracht op een oefenpartner geeft, oefen je ze op een speciale verslikkingspop zoals de Laerdal Choking Charlie of met een verslikkingsvest.
Verslikking gebeurt onverwacht, aan tafel, in de kantine of thuis. Dan moet je snel handelen, en dat lukt het best als je de handelingen al eens met je handen hebt gedaan. Hieronder lees je wat de NRR-richtlijnen 2025 zeggen en hoe je oefent.
De NRR maakt onderscheid tussen een milde en een ernstige luchtwegbelemmering.
Iemand die luid hoest en volledig bij bewustzijn is, heeft een effectieve hoest. Moedig hem aan te blijven hoesten, maar doe verder niets. Controleer wel regelmatig of het beter of erger wordt.
Kan het slachtoffer niet meer spreken, niet effectief hoesten of wordt hij blauw, dan is de luchtwegbelemmering ernstig. Roep direct om hulp en vraag een omstander 112 te bellen. Ben je alleen, dan doe je eerst een poging om de belemmering op te heffen en bel je na 5 rugslagen en 5 buikstoten zelf 112.
Bij kinderen ouder dan 1 jaar werkt het hetzelfde: maximaal 5 rugslagen met het hoofd zo veel mogelijk naar beneden, gevolgd door maximaal 5 buikstoten. Je maakt de vuist tussen de borstkas en de navel en let op dat je geen druk geeft op het borstbeen of de onderste ribben.
Bij een kind jonger dan 1 jaar geef je geen buikstoten. Je legt de baby op de buik met het hoofd naar beneden, bijvoorbeeld op je been, en ondersteunt het hoofd bij de kaak. Je geeft maximaal 5 slagen tussen de schouderbladen met de hiel van je hand. Daarna draai je de baby op de rug, nog steeds met het hoofd naar beneden, en geef je 5 krachtige borststoten met twee duimen op de onderste helft van het borstbeen, één per seconde. Rugslagen en borststoten wissel je af. Lees meer over de verschillen tussen volwassenen en kinderen in onze blog over kinderreanimatie.
Controleer of 112 gebeld is, of laat dat alsnog doen. Leg het slachtoffer op de rug op de grond en start de basale reanimatie. Bij een volwassene begin je met 30 borstcompressies, bij een kind begin je met 5 beademingen. Twijfel je over de stappen van reanimatie, lees dan weet jij hoe je moet reanimeren?
Rugslagen, buikstoten en borststoten kunnen letsel veroorzaken. Laat het slachtoffer daarom na het incident laagdrempelig onderzoeken. Bij blijvend hoesten, slikklachten of het gevoel dat er nog iets in de keel zit, neemt hij contact op met de huisarts.
Verslikking is een vast onderdeel van reanimatie-instructie in Nederland. De NRR beschrijft in haar scenarioboek voor instructeurs bijvoorbeeld een oefening waarin een gast in een restaurant zich verslikt, na de rugslagen en buikstoten bewusteloos raakt en daarna gereanimeerd moet worden. Zo oefen je de hele keten in één keer.
Het probleem bij oefenen is dat je buikstoten en rugslagen niet met volle kracht op een oefenpartner kunt geven. Met een gewone collega oefen je dus alleen de houding. Met een verslikkingspop of verslikkingsvest kun je wel kracht zetten en merk je of je techniek werkt. Dat geeft vertrouwen, en dat missen veel mensen als het erop aankomt, zoals je ook leest in onze blog over angst om te reanimeren.
Choking Charlie van Laerdal is een torso van een volwassene, volgens de fabrikant gegoten naar een echt menselijk lichaam. De pop is speciaal ontworpen om buikstoten te trainen. In de set zitten vier nagemaakte voedselbrokjes die de luchtweg blokkeren, zodat je oefent tot het brokje loskomt.
Voor kinderen jonger dan 1 jaar oefen je rugslagen en borststoten. Laerdal beschrijft bij de Little Baby QCPR, een pop die een baby van drie maanden voorstelt, dat je er rugslagen mee kunt oefenen bij verslikking, met huilgeluid via de QCPR-app. Erler-Zimmer maakt een babyverslikkingspop die het voorwerp uitstoot bij een goede techniek.
Een verslikkingsvest, zoals de Act+Fast Anti-Choking Trainer, trek je aan bij een oefenpartner. In het vest zit een luchtkussen met een nagebootste luchtweg. Bij een goede buikstoot schiet er een schuimpropje uit, zodat je direct ziet of het werkt. Met een los rugkussen oefen je ook rugslagen.
Zoek je oefenmateriaal voor je training, bekijk dan onze reanimatiepoppen en de bijbehorende accessoires.
Oefen bij een collega alleen de houding, zonder kracht. Buikstoten zijn bedoeld om bij een echt noodgeval een voorwerp los te krijgen en kunnen letsel geven. Voor oefenen met kracht gebruik je een verslikkingspop of een verslikkingsvest.
Nee. Bij een kind jonger dan 1 jaar wissel je volgens de NRR 5 rugslagen af met 5 borststoten. Buikstoten geef je bij volwassenen en kinderen ouder dan 1 jaar.
Bij een ernstige luchtwegbelemmering laat je direct een omstander 112 bellen. Ben je alleen, dan bel je na 5 rugslagen en 5 buikstoten of borststoten. Raakt het slachtoffer bewusteloos, controleer dan of 112 gebeld is en start de reanimatie.
Verslikking oefenen in je training?
We denken graag mee over de juiste oefenpoppen voor jouw cursus of organisatie. Bel 085-8005577 (werkdagen 09:00 tot 17:00 uur) of mail info@aedwijzer.nl.
Bronnen: Nederlandse Reanimatieraad, Richtlijnen Reanimatie in Nederland 2025; Nederlandse Reanimatieraad, scenarioboek voor instructeurs; productinformatie van Laerdal (Choking Charlie, Little Baby QCPR), Erler-Zimmer en Act+Fast.