Doorgaan naar inhoud
Verschil tussen beademingsmasker en beademingsballon

Beademingsmasker of beademingsballon: wat is het verschil?

Bart de Visser, AED-specialist bij AEDwijzer
Geschreven door
Meer dan 15 jaar ervaring in AED's & hartveiligheid · AEDwijzer
Gepubliceerd op 13 november 2026

Kort antwoord: Een beademingsmasker (pocketmasker) is een masker waar je zelf in blaast, via een eenrichtingsventiel en vaak een filter. Een beademingsballon met masker (BVM) is een zelfontplooiende ballon die je met je hand samenknijpt, zodat je niet zelf hoeft te blazen. Het pocketmasker is het hulpmiddel voor getrainde hulpverleners in hun eerste opvang. De ballon is bedoeld voor zorgprofessionals die ermee getraind zijn en werkt het best met twee personen.

Het beademingsmasker en de beademingsballon lijken op elkaar: allebei hebben ze een masker dat over mond en neus gaat. Toch werken ze heel anders en zijn ze voor verschillende gebruikers bedoeld. Hier lees je wat het verschil is, wie wat gebruikt, welke maten er zijn en hoe je ze schoon en betrouwbaar houdt.

Wat is een beademingsmasker (pocketmasker)?

Een pocketmasker is een masker dat je over mond en neus van het slachtoffer plaatst. Bovenop zit een mondstuk waar je zelf in blaast. Een bekend voorbeeld is de Laerdal Pocket Mask. De belangrijkste onderdelen zijn:

  • Het masker: sluit rond mond en neus af, zodat de lucht niet langs de zijkanten ontsnapt.
  • Het eenrichtingsventiel: laat jouw adem naar het slachtoffer stromen, maar leidt de uitgeademde lucht van het slachtoffer van je af.
  • Het filter: een extra barrière tussen jou en het slachtoffer. Volgens Laerdal kun je het masker ook zonder filter gebruiken.

Het voordeel: je hebt geen direct mond-op-mondcontact met het slachtoffer.

Wat is een beademingsballon met masker (BVM)?

Een beademingsballon, in het Engels bag-valve-mask (BVM), bestaat uit een ballon, een ventielsysteem en een gezichtsmasker. De ballon is zelfontplooiend: na het samenknijpen vult hij zich vanzelf weer met lucht. Je hoeft dus niet zelf te blazen, en met een zuurstofbron kun je extra zuurstof geven. Ambu geeft bijvoorbeeld aan dat de SPUR II tot 100 procent zuurstof kan leveren.

Klinkt makkelijker, maar dat is het niet. Je moet met één hand het masker luchtdicht op het gezicht houden en tegelijk de luchtweg openhouden, terwijl je met de andere hand knijpt. Lukt de afsluiting niet goed, dan lekt de lucht weg en komt er te weinig in de longen.

Wie gebruikt welk hulpmiddel?

Hier zit het grootste verschil. De Nederlandse Reanimatieraad (NRR) noemt masker- en ballonbeademing het hulpmiddel voor zorgprofessionals die daarin getraind zijn. De NRR-richtlijn voor kinderen adviseert om laagdrempelig twee handen te gebruiken om de luchtweg te openen en het masker vast te houden. Eén hulpverlener houdt dan het masker vast en de ander knijpt in de ballon. Ook Laerdal schrijft dat zijn siliconen ballon alleen bedoeld is voor mensen met voldoende training.

Ook het pocketmasker vraagt training. Laerdal vermeldt dat het masker alleen bedoeld is voor mensen met voldoende training, en de NRR schrijft dat beschermende hulpmiddelen voor beademing training vergen om ze effectief te gebruiken. Het luchtdicht afsluiten van een masker oefen je het best op een van onze reanimatiepoppen.

Pocketmasker Beademingsballon met masker
Hoe komt de lucht erin? Je blaast zelf Je knijpt in een zelfontplooiende ballon
Extra zuurstof Niet standaard Mogelijk met een zuurstofbron
Voor wie? Getrainde hulpverleners Getrainde zorgprofessionals
Aantal hulpverleners Eén Bij voorkeur twee

Beademen als leek: wat zegt de richtlijn?

Ben je geen zorgprofessional, dan heb je geen beademingsballon nodig. Volgens de NRR geef je bij een volwassene borstcompressies en beademingen in de verhouding 30:2. Je blaast rustig in gedurende één seconde, zoals bij een normale ademhaling. Zie je de borstkas omhoogkomen, dan was de beademing effectief. Geef maximaal twee beademingen en ga dan direct door met 30 borstcompressies.

Kun of wil je niet beademen? Dan geef je alleen ononderbroken borstcompressies. De NRR is daar duidelijk over: alleen borstcompressies is altijd beter dan niet reanimeren. Een pocketmasker kan de drempel om te beademen verlagen, mits je ermee hebt geoefend. Wil je de stappen nog eens nalezen, bekijk dan onze blog Weet jij hoe je moet reanimeren?

Bij kinderen begint de NRR-richtlijn met vijf beademingen en gaat daarna verder met 15 borstcompressies en 2 beademingen. Heb je geen specifieke kindertraining, dan adviseert de NRR het algoritme voor volwassenen te volgen. Meer daarover lees je in onze blog over kinderreanimatie.

Welke maat heb je nodig?

Pocketmasker

Een standaard pocketmasker is vaak één maat voor iedereen. Bij de Laerdal Pocket Mask plaats je bij volwassenen en kinderen de kant met "nose" over de neus. Bij een baby plaats je die kant onder de kin; je draait het masker dan 180 graden voor een betere afsluiting.

Beademingsballon

Ballonnen zijn er in verschillende maten. Ambu levert de SPUR II in maten voor volwassenen, kinderen en baby's, met een kleurcode op de verpakking. Laerdal deelt zijn siliconen ballon in op gewicht: volwassen boven 25 kg, kind van 2,5 tot 25 kg en een prematurenversie onder 2,5 kg. Ook het masker moet passen. Een te groot of te klein masker sluit niet goed af.

Hygiëne en eenmalig gebruik

Veel onderdelen zijn bedoeld voor één patiënt. Bij de Laerdal Pocket Mask zijn het eenrichtingsventiel en het filter voor eenmalig gebruik: na elke patiënt gooi je ze weg. Het masker zelf mag je volgens Laerdal na gebruik of na oefenen op een pop reinigen en desinfecteren volgens de gebruiksaanwijzing, met een verwachte levensduur van ongeveer 20 reinigingsrondes. Controleer het masker daarna en gooi het weg als het beschadigd is.

Ook bij ballonnen bestaan wegwerp- en herbruikbare uitvoeringen. De Ambu SPUR II is bedoeld voor gebruik bij één patiënt. De Ambu Mark IV is herbruikbaar en kan volgens Ambu tot 30 keer worden gereinigd en gesteriliseerd. Herbruikbare ballonnen moeten na elke patiënt worden gereinigd en gedesinfecteerd.

Onderhoud en vervanging

Een beademingshulpmiddel moet werken op het moment dat het nodig is. Houd daarom deze checklist aan:

  1. Lees de gebruiksaanwijzing van de fabrikant en volg die voor reiniging, opslag en vervanging.
  2. Vervang eenmalige onderdelen, zoals ventiel en filter, na elk gebruik.
  3. Controleer maskers en ballonnen op scheurtjes, verkleuring of andere schade.
  4. Test herbruikbare ballonnen na reiniging en weer in elkaar zetten op een goede werking van de ventielen. Laerdal adviseert daarnaast minstens één keer per jaar een functietest.
  5. Vervang versleten of beschadigde onderdelen direct door nieuwe.
  6. Bewaar het hulpmiddel binnen de opslagcondities die de fabrikant opgeeft.

Ligt er een pocketmasker in je AED-kast? Neem het dan mee in je vaste controle van de AED. Vervangende maskers en andere benodigdheden vind je bij de overige accessoires.

Veelgestelde vragen

Is een beademingsballon beter dan een pocketmasker?

Niet per definitie. Een ballon kan extra zuurstof geven, maar vraagt veel training en werkt het best met twee getrainde hulpverleners. Een pocketmasker kun je als getrainde hulpverlener ook in je eentje gebruiken.

Moet ik als leek beademen?

De NRR adviseert 30 borstcompressies en 2 beademingen. Kun of wil je niet beademen, geef dan alleen ononderbroken borstcompressies. Dat is altijd beter dan niets doen.

Kan ik een pocketmasker opnieuw gebruiken?

Het masker zelf soms wel, als de fabrikant dat toestaat en je het reinigt volgens de gebruiksaanwijzing. Het ventiel en filter van bijvoorbeeld de Laerdal Pocket Mask zijn voor eenmalig gebruik.

Wat betekent "ambu beademingsmasker"?

Ambu is een fabrikant van onder meer beademingsballonnen, zoals de SPUR II en de Mark IV. Met een "Ambu-beademingsmasker" bedoel je dus een product van dat merk. Of het om een ballon met masker of om een los masker gaat, lees je in de productomschrijving.

Twijfel je tussen masker of ballon?

Bekijk onze beademingsmaskers en ballonnen of vraag ons om advies. Bel 085-8005577 (werkdagen 09:00 tot 17:00 uur) of mail info@aedwijzer.nl.

Bronnen: Nederlandse Reanimatieraad, Richtlijnen Reanimatie in Nederland 2025; Nederlandse Reanimatieraad, Basale reanimatie van kinderen (2025); gebruiksaanwijzingen van Laerdal (Pocket Mask, siliconen beademingsballon) en Ambu (SPUR II, Mark IV).

Vorig artikel Ventrikelfibrilleren, PEA en asystolie: welke hartritmes kan een AED schokken?
Volgend artikel Wandbeugel, binnenkast of buitenkast voor je AED?