Doorgaan naar inhoud
Verschil tussen hartstilstand en hartinfarct

Hartstilstand, hartinfarct of hartaanval: wat is het verschil?

Bart de Visser, AED-specialist bij AEDwijzer
Geschreven door
Meer dan 15 jaar ervaring in AED's & hartveiligheid · AEDwijzer
Gepubliceerd op 29 oktober 2026 · Bijgewerkt op 3 november 2026

Kort antwoord: bij een hartinfarct raakt een kransslagader verstopt en krijgt een deel van de hartspier te weinig zuurstof. Het slachtoffer is meestal bij bewustzijn en heeft pijn of druk op de borst. Hartaanval is de gewone naam voor een hartinfarct. Bij een hartstilstand pompt het hart helemaal niet meer: het slachtoffer zakt in elkaar, reageert niet en ademt niet normaal. Een hartinfarct kan uitlopen op een hartstilstand. In beide gevallen bel je direct 112. Alleen bij een hartstilstand begin je met reanimeren en gebruik je een AED.

Wat is een hartinfarct (hartaanval)?

De kransslagaders voeren zuurstofrijk bloed naar de hartspier. Raakt zo'n slagader verstopt, bijvoorbeeld door een bloedstolsel, dan krijgt een deel van de hartspier te weinig zuurstof en raakt beschadigd. Dat is een hartinfarct. In het dagelijks taalgebruik noemen we dat een hartaanval.

Veelvoorkomende klachten zijn:

  • pijn, druk of een beklemmend gevoel op de borst, soms uitstralend naar arm, kaak, rug of maag;
  • zweten, misselijkheid of kortademigheid;
  • een gevoel van onrust of benauwdheid.

Vooral bij vrouwen kunnen de klachten vager zijn, zoals vermoeidheid, misselijkheid of pijn tussen de schouderbladen. Lees de symptomen van een hartinfarct bij vrouwen. Twijfel je? Bel 112.

Voortekenen van een hartaanval

De klachten van een hartaanval kunnen plotseling beginnen, maar ook geleidelijk opkomen. Soms zijn er al eerder signalen dat de kransslagaders vernauwd zijn. Let vooral op:

  • pijn of druk op de borst bij inspanning, bijvoorbeeld bij traplopen of fietsen, die na een paar minuten rust weer weggaat. Dit heet hartkramp (angina pectoris): de hartspier krijgt tijdelijk te weinig zuurstof;
  • klachten die veranderen: ze komen vaker, duren langer, zijn heviger of ontstaan ook in rust;
  • kortademigheid of ongewone vermoeidheid bij een inspanning die eerder geen moeite kostte.

Heb je zulke klachten? Bespreek ze met je huisarts. Hartkramp vergroot de kans op een hartinfarct. Gaat pijn of druk op de borst na 5 minuten rust niet over, of ontstaat de pijn in rust? Bel dan direct 112 en ga niet met eigen vervoer naar het ziekenhuis.

Bronnen: Hartstichting, Herken een hartinfarct; Gezondheid en Wetenschap, Hartkramp (angina pectoris).

Wat is een hartstilstand?

Bij een hartstilstand stopt het hart met pompen. Meestal komt dat door een ontregeld hartritme, zoals ventrikelfibrilleren: het hart trilt in plaats van samen te trekken. Binnen enkele seconden raakt iemand bewusteloos. Zonder hulp overlijdt het slachtoffer binnen enkele minuten. Snel reanimeren en een schok met een AED zijn dan de enige kans. Lees meer over de oorzaken van een hartstilstand en wat je doet.

Je herkent een hartstilstand zo:

  • het slachtoffer reageert niet op aanspreken of schudden;
  • hij ademt niet, of niet normaal. Let op: een happende, onregelmatige ademhaling (gasping) is geen normale ademhaling.

Het verschil in één overzicht

Hartinfarct (hartaanval) Hartstilstand
Wat gebeurt er? Verstopte kransslagader, hartspier krijgt te weinig zuurstof Hart pompt niet meer, meestal door een ontregeld ritme
Bij bewustzijn? Meestal wel Nee
Ademhaling Aanwezig, soms benauwd Afwezig of niet normaal (gasping)
Wat doe je? Bel 112, laat het slachtoffer rustig zitten of liggen Bel 112, reanimeer en gebruik een AED

Kan een hartinfarct een hartstilstand veroorzaken?

Ja. Door het zuurstoftekort kan het hartritme ontregeld raken. Dan kan een hartinfarct overgaan in een hartstilstand. Blijf daarom bij iemand met klachten van een hartinfarct, tot de ambulance er is. Zakt hij in elkaar en ademt hij niet normaal meer, begin dan direct met reanimeren en laat een AED halen.

Veelgestelde vragen

Is een hartaanval hetzelfde als een hartinfarct?

Ja. Hartaanval is de gewone naam voor een hartinfarct.

Gebruik je een AED bij een hartinfarct?

Alleen als het slachtoffer niet meer reageert en niet normaal ademt. Dan is er sprake van een hartstilstand. Zolang iemand bij bewustzijn is, gebruik je geen AED. Plakt iemand de elektroden toch, dan geeft de AED alleen een schok als dat nodig is.

Wat is hartfalen?

Hartfalen is iets anders: het hart pompt langdurig minder goed, maar blijft wel pompen. Het is een chronische aandoening, geen acuut noodgeval zoals een hartstilstand.

Vorig artikel De AED geeft geen schok: wat betekent dat?
Volgend artikel Asystolie: waarom geeft een AED geen schok?