Doorgaan naar inhoud
Kasplantje na reanimatie: wat zeggen de cijfers

Overlevingskans na reanimatie: word je een kasplantje?

Bart de Visser

Geschreven door

Bart de Visser

Meer dan 15 jaar ervaring in AED's & hartveiligheid · AEDwijzer

Gepubliceerd op 5 oktober 2025. Bijgewerkt op 15 november 2026

"Straks reanimeer ik iemand en wordt hij een kasplantje." Die angst horen we vaak. Het is een van de redenen waarom omstanders twijfelen om te beginnen met reanimeren. Maar klopt die angst wel? De cijfers vertellen een ander, en veel hoopvoller, verhaal.

Wat betekent "kasplantje"?

"Kasplantje" is een informeel woord voor iemand die na ernstig hersenletsel volledig afhankelijk is van zorg en weinig of geen contact meer kan maken met zijn omgeving. In de medische wereld wordt dat woord niet gebruikt. Artsen spreken bijvoorbeeld van ernstig hersenletsel of een verminderd bewustzijn.

Wat is de overlevingskans na een reanimatie?

In Nederland krijgen elk jaar ongeveer 16.000 mensen buiten het ziekenhuis een hartstilstand. Volgens de Richtlijnen Reanimatie 2025 van de Nederlandse Reanimatieraad overleeft gemiddeld ongeveer 20 procent van de mensen bij wie een reanimatie wordt gestart. Zag iemand de hartstilstand gebeuren en had het hart een schokbaar ritme, dan ligt de overleving in Nederland op 40 tot 45 procent. Dat is hoger dan het Europese gemiddelde.

Wat zeggen de cijfers over het leven daarna?

Van de mensen die een reanimatie overleven:

  • is ongeveer 90 procent een jaar later zelfstandig in het dagelijks leven;
  • gaat ruim 70 procent van de mensen die een baan hadden weer aan het werk.

De meeste mensen die een reanimatie overleven, pakken dus hun leven weer op. Een kasplantje worden is eerder uitzondering dan regel.

Overlevingskans met een AED

Een AED kan bij een schokbaar ritme, zoals ventrikelfibrilleren, het hartritme herstellen. Tijd is daarbij alles: voor elke minuut dat de eerste schok later komt, daalt de overlevingskans met ongeveer 6 procent. In woonwijken steeg de overleving bij ventrikelfibrilleren van 26 naar 39 procent nadat burgerhulpverleners met een AED via HartslagNu werden opgeroepen. In Nederland is bij 60 tot 65 procent van de reanimaties al een AED aangesloten voordat de ambulance er is.

Waarom snel reanimeren het verschil maakt

Bij een hartstilstand krijgen de hersenen geen zuurstof meer. Na ongeveer 6 minuten ontstaat blijvende schade. Juist daarom is snel handelen zo belangrijk:

  • Borstcompressies houden zuurstofrijk bloed in beweging naar de hersenen.
  • Een AED kan het hartritme herstellen. Hoe eerder de schok, hoe beter.

Wie snel reanimeert en snel een AED gebruikt, vergroot dus niet alleen de kans op overleven, maar ook de kans op een goed herstel. Lees meer over jouw impact op de 6-minutenzone.

Niets doen is de grootste risicofactor

Zonder hulp overlijdt iemand met een hartstilstand binnen enkele minuten. Als je twijfelt, onthoud dan: je kunt het niet erger maken. Door te reanimeren geef je iemand juist de kans op een goed leven daarna.

Hoe lang moet je reanimeren?

Ga door met reanimeren tot een van deze dingen gebeurt:

  • de ambulance of een andere professionele hulpverlener neemt het over;
  • de persoon komt bij en gaat weer normaal ademen;
  • je kunt echt niet meer.

Reanimeren is zwaar. Is er een tweede helper? Wissel dan elke 2 minuten van drukken, bijvoorbeeld als de AED opnieuw analyseert. Stop niet omdat de AED geen schok geeft: dan zijn juist je borstcompressies nodig. Het hele stappenplan lees je in hoe moet je reanimeren.

Herstel na een reanimatie

Ook als het goed afloopt, kan iemand na een reanimatie klachten hebben, zoals vermoeidheid, geheugenproblemen of concentratieproblemen. Revalidatie helpt daarbij. Veel mensen merken dat die klachten in de loop van de tijd afnemen.

Wees voorbereid

Hoe beter je weet wat je moet doen, hoe minder je twijfelt. Volg een reanimatiecursus, lees wie mag een AED gebruiken en zorg voor een AED in je omgeving. Bekijk onze AED's of laat je adviseren.

Bronnen: Nederlandse Reanimatieraad, Richtlijnen Reanimatie in Nederland 2025, hoofdstuk 1 Epidemiologie (aantal hartstilstanden, overleving, AED-gebruik, uitkomst na een jaar); hoofdstuk 4 Basale reanimatie van volwassenen (hoe lang reanimeren); Kragholm e.a., Circulation 2015 (Deens onderzoek: 76,6% van de werkende overlevenden ging weer aan het werk).

Vorig artikel Reanimatierichtlijnen 2025 en 2026: dit moet je weten
Volgend artikel Diefstal van AED's: hoe groot is het risico echt?