De merkonafhankelijke AED leverancier
Welkom bij AEDwijzer
085-8005577
Wie mag een AED gebruiken? Iedereen, ook zonder cursus
Geschreven door
Meer dan 15 jaar ervaring in AED's & hartveiligheid · AEDwijzer
Gepubliceerd op 5 oktober 2026
Kort antwoord: iedereen mag in Nederland een AED gebruiken, ook als je nooit een cursus hebt gevolgd. Je hebt geen diploma of toestemming nodig. De AED vertelt je stap voor stap wat je moet doen, en beslist zelf of er een schok nodig is.
Toch twijfelen veel mensen op het moment dat het erop aankomt. Mag ik dit wel? Wat als ik iets fout doe? Ben ik dan aansprakelijk? In deze blog zetten we de antwoorden op een rij.
Mag ik een AED gebruiken zonder cursus?
Ja. De Rijksoverheid is daar duidelijk over: iedereen mag in Nederland een AED gebruiken, ook als je nog nooit een cursus hebt gevolgd. Ook mensen zonder training kunnen een AED met succes inzetten.
Geen cursus gehad is dus nooit een reden om de AED te laten hangen. Maar mogen is iets anders dan goed voorbereid zijn.
Het advies van AEDwijzer: volg toch echt een reanimatiecursus. Een inzet is heftig. Je moet tegelijk 112 bellen, reanimeren, de AED laten halen, elektroden plakken en de instructies volgen. In een cursus maak je dat hele proces een keer mee, met een oefenpop en een AED-trainer. Dan weet je wat er gebeurt en wat de AED van je vraagt, en handel je in het echt sneller en rustiger. Ook de Nederlandse Reanimatieraad adviseert om het te leren en te oefenen: het geeft vertrouwen, en er gaat geen kostbare tijd verloren.
Kun je iets fout doen met een AED?
De AED doet het moeilijke werk voor je. Na het aanzetten hoor je gesproken instructies. Plak je de elektroden op de blote borst, dan meet de AED het hartritme. Hij geeft alleen een schok als hij een ritme meet dat met een schok te herstellen is. Hoe dat werkt, lees je in hoe werkt een AED precies?
Waar je wel op let:
- Raak het slachtoffer niet aan als de AED analyseert of een schok geeft. Ook de draden van de elektroden niet.
- Plak de elektroden op de juiste plek. Op de elektroden staat een plaatje, en in waar plak je AED-elektroden? lees je hoe het zit bij volwassenen en kinderen.
- Stop niet met reanimeren, ook niet als de AED zegt dat er geen schok nodig is. Wat de AED allemaal zegt en wat jij dan doet, staat in AED in noodsituaties.
De grootste fout is niets doen. Bij een hartstilstand telt elke minuut.
Ben je aansprakelijk als het misgaat?
Die angst houdt veel mensen tegen, maar is meestal niet nodig. Volgens de Nationale Bond EHBO kun je als eerste hulpverlener niet aansprakelijk worden gesteld als je alles hebt gedaan om het slachtoffer te helpen. Dat kan alleen als aangetoond wordt dat je zeer nalatig hebt gehandeld.
Het omgekeerde geldt ook: in Nederland heeft iedereen de wettelijke plicht om iemand niet in een hulpeloze situatie achter te laten. Je hoeft geen held te zijn, maar wel 112 bellen en doen wat je kunt.
Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.
Wie mag een AED aansluiten bij een slachtoffer?
Ook hier geldt: iedereen. Je hoeft geen arts, verpleegkundige of BHV'er te zijn. Zijn jullie met z'n tweeën? Laat de een doorgaan met borstcompressies terwijl de ander de AED aanzet en de elektroden plakt. Zo gaat er geen tijd verloren.
Moet je kiezen tussen een halfautomaat en een volautomaat voor je eigen locatie? Bij een halfautomaat druk je zelf op de schokknop, bij een volautomaat geeft de AED zelf de schok. Beide zijn geschikt voor leken. Het verschil zie je in onze AED's.
Word je gealarmeerd bij een reanimatie in de buurt?
Via HartslagNu worden burgerhulpverleners opgeroepen bij een reanimatie bij hen in de buurt. Om je daarvoor aan te melden gelden wel voorwaarden. Volgens de Hartstichting moet je minimaal 18 jaar zijn en een reanimatiediploma hebben dat niet ouder is dan 2 jaar. Dat kan een basis- of herhalingscursus zijn, maar ook een training als EHBO'er of BHV'er. Lees meer in meld je aan als burgerhulpverlener.
Dus: iedereen mag een AED gebruiken, maar om opgeroepen te worden via HartslagNu heb je een geldig diploma nodig.
Ons advies: volg een reanimatiecursus
Iedereen mag een AED gebruiken, maar wie het proces een keer heeft geoefend, twijfelt niet als het echt nodig is. Daarom raden we bij AEDwijzer iedereen aan een reanimatiecursus te volgen en die regelmatig te herhalen. Een cursus duurt een paar uur. Met een geldig diploma kun je je daarna ook aanmelden als burgerhulpverlener. Wil je binnen je bedrijf of vereniging zelf oefenen? Met een AED-trainer doe je dat zonder echte schok. Lees ook weet jij hoe je moet reanimeren?
Bronnen: Rijksoverheid, "Wat is een AED en wie mag een AED bedienen?"; Nederlandse Reanimatieraad, "Reanimeren met een AED"; Nationale Bond EHBO, "Hulp en aansprakelijkheid"; Hartstichting, "Word burgerhulpverlener".