Wat is een AED? Betekenis, afkorting en uitleg

Geschreven door

Bart de Visser

Meer dan 15 jaar ervaring in AED's & hartveiligheid · AEDwijzer

Gepubliceerd op 12 oktober 2026

Kort antwoord: AED is de afkorting van Automatische Externe Defibrillator. Het is een draagbaar apparaat dat bij een hartstilstand het hartritme kan herstellen met een elektrische schok. Je plakt twee elektroden op de borst, de AED meet het hartritme en vertelt je met gesproken instructies wat je moet doen.

Wat betekent de afkorting AED?

Elk woord zegt iets over wat het apparaat doet:

• Automatische: de AED analyseert zelf het hartritme en beslist zelf of een schok nodig is. Jij hoeft geen hartritme te kunnen lezen.
• Externe: de AED werkt van buitenaf, via elektroden op de huid. Dat is het verschil met een ICD, die in het lichaam wordt geplaatst.
• Defibrillator: een apparaat dat met een schok het fibrilleren van het hart stopt. Fibrilleren is het chaotisch trillen van de hartkamers.

In het Engels staat AED voor automated external defibrillator. In België hoor je ook vaak "AED-toestel".

Wat doet een AED bij een hartstilstand?

Bij de meeste hartstilstanden staat het hart niet echt stil. Volgens de Hartstichting worden de hartkamers dan heel snel en chaotisch geprikkeld. Het hart kan niet meer samentrekken en pompt geen bloed meer rond. Dit heet kamerfibrilleren.

Een schok van de AED kan dat chaotische ritme stoppen, zodat het hart weer normaal kan gaan kloppen. De AED geeft geen schok als het hart echt helemaal stilstaat, en ook niet als iemand bewusteloos is maar het hart goed werkt. Hoe dat stap voor stap gaat, lees je in hoe werkt een AED precies?

Waarom een AED zo belangrijk is

Bij een hartstilstand telt elke minuut. Zonder hulp daalt de overlevingskans snel. Het doel is dat er binnen 6 minuten gereanimeerd wordt en een AED is aangesloten. Lees daarover meer in jouw impact op de 6-minutenzone.

Dat werkt. Volgens de Hartstichting is de overlevingskans na een hartstilstand in de afgelopen decennia gestegen van 9% naar 25%. Tegelijk hangen er steeds meer AED's, en worden burgerhulpverleners via HartslagNu opgeroepen bij een reanimatie in de buurt. In 2024 was er op 8,1 miljoen adressen, 88% van alle adressen in Nederland, binnen 500 meter een AED die dag en nacht beschikbaar is.

Hoe gebruik je een AED?

1. Bel 112 en start met reanimeren: 30 keer drukken, 2 keer beademen.
2. Laat iemand een AED halen en zet hem direct aan.
3. Plak de elektroden op de blote borst. Waar precies, lees je in waar plak je AED-elektroden?
4. Volg de gesproken instructies. Raak het slachtoffer niet aan als de AED analyseert of een schok geeft.
5. Ga door met reanimeren tot de ambulance het overneemt.

Iedereen mag in Nederland een AED gebruiken, ook zonder cursus. Wel raden we je aan een reanimatiecursus te volgen. Lees waarom in wie mag een AED gebruiken?

Soorten AED's

• Halfautomaat: de AED adviseert een schok en jij drukt zelf op de schokknop.
• Volautomaat: de AED geeft de schok zelf, na een waarschuwing.
• Met kinderstand: met een knop, sleutel of kinderelektroden geeft de AED een lagere schok voor kinderen tot ongeveer 8 jaar. Meer daarover in AED met kindknop.

Je vindt AED's in bedrijven, sportclubs, scholen en buurten, vaak in een AED-kast aan de gevel. Welke AED bij jouw situatie past, zie je in AED's vergelijken of in ons overzicht van alle AED's.

Waar vind je een AED in de buurt?

Volgens de Hartstichting is er geen openbare kaart met alle AED-locaties. Burgerhulpverleners die bij HartslagNu zijn aangemeld, zien na inloggen wel alle aangemelde AED's. Heb je zelf een AED? Meld hem dan aan bij HartslagNu, zodat hulpverleners in de buurt hem kunnen gebruiken.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een AED en een defibrillator?

Een AED is een defibrillator, maar dan gemaakt voor leken. Hij analyseert zelf het hartritme en geeft gesproken instructies. In ziekenhuizen en ambulances gebruiken zorgverleners ook defibrillators die ze zelf bedienen.

Is een AED hetzelfde als een ICD?

Nee. Een ICD wordt in het lichaam geplaatst bij mensen met een verhoogd risico. Een AED is een los apparaat dat je van buitenaf aansluit. Een AED mag je gewoon gebruiken bij iemand met een ICD of pacemaker.

Kan een AED iemand pijn doen die geen hartstilstand heeft?

De AED geeft alleen een schok als hij een ritme meet dat met een schok te herstellen is. Werkt het hart goed, dan geeft hij geen schok.

Bronnen: Hartstichting, "Wat is een AED" en "AED-dekking in Nederland stagneert, actie nodig" (15 augustus 2024).